Zo werken je 3 belangrijkste hormoonassen

De hormonale assen: zo werken je systemen samen

In je lichaam werken hormonen niet los van elkaar.
Ze communiceren via zogenaamde hormonale assen: samenwerkingen tussen je hersenen en verschillende klieren in je lichaam.

Je kunt deze assen zien als regelkringen die continu informatie uitwisselen.
Als één as uit balans raakt, heeft dat vrijwel altijd invloed op de andere assen.

In deze video bespreken we de drie belangrijkste assen die bepalend zijn voor hoe je je voelt, hoe je energie is en hoe makkelijk (of moeilijk) je afvalt.

De geslachtshormoon-as (HPG-as)

De HPG-as (Hypothalamus – Hypofyse – Geslachtsklieren) stuurt je geslachtshormonen aan, zoals:

• oestrogeen

• progesteron

• testosteron

Deze as bepaalt onder andere:

• je menstruatiecyclus

• vruchtbaarheid

• libido

• stemming

• vetopslag

• hoe je je voelt gedurende de maand

Bij vrouwen is deze as extra gevoelig voor:

• stress

• slaaptekort

• ondervoeding of diëten

• langdurig gebruik van anticonceptie

Als deze as uit balans raakt, kun je klachten ervaren zoals PMS, onregelmatige cycli, stemmingswisselingen, slecht slapen of moeite met afvallen.

De schildklier-as (HPT-as)

De HPT-as (Hypothalamus – Hypofyse – Schildklier) regelt je stofwisseling en energieverbruik.

Deze as heeft invloed op:

• je metabolisme

• lichaamstemperatuur

• energie en concentratie

• vetverbranding

• darmwerking

Als de schildklier-as vertraagt, kun je merken dat:

• je moe bent

• je het snel koud hebt

• afvallen moeilijk gaat

• je spijsvertering trager wordt

De schildklier is sterk afhankelijk van:

• voldoende voedingsstoffen

• een stabiele bloedsuiker

• een goed werkende lever

• lage stress

Langdurige stress of ontsteking kan deze as flink afremmen.

De stress-as (HPA-as)

De HPA-as (Hypothalamus – Hypofyse – Bijnieren) is je stress- en overlevingssysteem.

Deze as regelt onder andere:

• de aanmaak van cortisol

• je alertheid

• je bloedsuiker

• hoe je omgaat met druk en herstel

De HPA-as is bedoeld voor korte stressmomenten, maar bij langdurige stress blijft deze as te actief.

Gevolgen kunnen zijn:

• slecht slapen

• onrust of opgejaagd gevoel

• cravings

• vet vasthouden, vooral rond de buik

• hormonale disbalans in andere assen

👉 Belangrijk om te weten: de HPA-as heeft altijd voorrang.
Als stress hoog is, worden de HPG- en HPT-as tijdelijk op de achtergrond gezet.

Waarom deze assen nooit los van elkaar werken

Je lichaam werkt volgens prioriteiten:

• eerst overleven (HPA-as)

• dan energie en stofwisseling (HPT-as)

• en pas daarna voortplanting en cyclus (HPG-as)

Daarom zie je vaak dat bij stress:

• de cyclus verstoord raakt

• progesteron daalt

• de schildklier vertraagt

• vetverbranding wordt geremd

Het lichaam doet dit niet tegen je, maar om je te beschermen.

De kernboodschap

Als je klachten wilt begrijpen en oplossen, moet je altijd kijken naar het samenspel tussen deze assen.
Niet één hormoon is het probleem, maar hoe het hele systeem samenwerkt.

Daarom focussen we in dit programma niet op snelle oplossingen, maar op:

• rust

• voeding

• slaap

• herstel

• leefstijl

Zodat deze assen weer met elkaar kunnen samenwerken in plaats van elkaar tegenwerken.